رفت ، سلطان او را بكشت و بر دار كشيد « 1 » و وزارت به وزير ضياء الملك احمد بن نظام الملك داد ، كه روز مصيبت سعد الملك و نيز خطير الملك ابو منصور محمد بن حسين ميبدى ، وزير پيشين سلطان بركيارق ، رسيده بود . سلطان منصب وزارت را به فرزند نظام الملك ، و كار استيفا را به خطير وانهاد . ضياء الملك زادهء بلخ بود و پروردهء اصفهان . پس از چندى سلطان او را عزل كرد و به امير حاجب عمر بن قراتكين سپرد و كسانى ديگر را بر كار كرد ، و پس از ايشان نيز از بغداد كس بخواست تا به وزارت بركشد . بغداديان ، وزير ربيب الدوله ابو منصور ، فرزند وزير ابو شجاع ، را فرستادند و سلطان دو ماه پيش از وفاتش به دو وزارت داد . اين ابيات را سديد الدوله ابن انبارى ، از منشيان دستگاه خلافت ، در هجو ربيب الدوله گفته است : انّ زمانا قد صرت فيه * موشّحا بالوزارتين قد أسخن اللّه كلّ عين * فيه و لكن لا مثل عينى « بدين زمانه كه دو نوبتت توشيح وزارت داده است / ارچه نه چون چشم من ، اما جمله مردمان را ديده گريان است . » از پى درگذشت سلطان غياث الدين محمد طبر سلطنت از ملك عراق به خراسان رخت كشيد ، كه برادرش سلطان معز الدين ابو الحارث سنجر بن ملكشاه بن الب ارسلان بنشست كه پس از برادر ، كهتر از او باشد به ملك ، كه مهتر از او بود به سال ؛ اما سلطنت او از پس كارزارها با سلطان محمود بن سلطان غياث الدين محمد طبر ممكن گشت . « 2 » سلطان محمود پس از مرگ پدر عراق را گرفت و بساط عمّش ، سلطان معز الدين سنجر ، را درهم كوفت ؛ و كار بر اين قياس رفت و از اين قبيل شد .

--> ( 1 ) . وزير سعد الملك ابو المحاسن در شوال سال 500 ه به قتل آمد . ابن اثير 10 / 153 و بندارى 96 - 90 و راوندى 245 - 244 ؛ در ابن جوزى ( 9 / 150 ) سعد الملك را در 3 شعبان سال 500 ه به دار مىآويزند . ( 2 ) . نخستين جنگ عمده در ميانهء سنجر و محمود در 2 جمادى الاولى سال 513 ه در نزديكى شهر ساوه رخ داد . سنجر 20 هزار سپاهى و 18 فيل داشت كه بزرگترين آن‌ها « باذهو » نام داشت . محمود هم 35 هزار سپاهى داشت . اين جنگ به شكست محمود انجاميد ، و وى پذيرفت كه ولىعهد باشد و ابتدا براى سنجر ، و سپس براى وى ، خطبه كنند . سنجر هم همهء سرزمين‌هايى را كه گرفته بود ، جز رى ، به برادرزاده‌اش ، محمود ، بازگرداند . ابن اثير 10 / 195 - 193 و بندارى 125 و سبط ابن جوزى 8 / 1 ، 78 - 77 . براى سنجر از كاشغر تا يمن ، و در آناتولى و قفقاز و مكه و طائف و عمان و كرمان خطبه مىكردند . راوندى 260 و بندارى 265 ؛ سلطان محمد مانند سلطان محمود هفت پسر داشت : احمد ؛ طغرل ؛ داوود ؛ مسعود ؛ سليمان شاه ؛ سلجوق شاه ؛ اغرى بك ؛ قزل ارسلان .